The Ultimate Verification Guide

 

ဘွဲ့အတုနှင့် တက္ကသိုလ်အတုများကို စိစစ်ဖော်ထုတ်ခြင်း
 
အဓိက မှတ်သားရမည့် စည်းမျဉ်း (Golden Rule): "အစိုးရ အသိအမှတ်ပြုမှု (Government Recognition) သည်သာ အဓိက ဖြစ်သည်။" ကျန်တဲ့ "International Accreditation" ဆိုတဲ့ စကားလုံးလှလှတွေက ဒုတိယအဆင့်သာ ဖြစ်တယ်။
 
အဆင့် (၁) - အခြေခံ သံသယစစ်ဆေးချက်များ (The Initial "Sniff Test")
ကြော်ငြာတစ်ခု သို့မဟုတ် ကျောင်းဝက်ဘ်ဆိုက်တစ်ခုကို မြင်တာနဲ့ အရင်ဆုံး ဒီအချက်တွေကို သတိထားကြည့်ပါ။

1. နာမည် ဆင်တူယိုးမှားများ - နာမည်ကြီး တက္ကသိုလ်တွေနဲ့ နာမည်ဆင်တူတွေ ပေးထားသလား။ (ဥပမာ - "Oxford International University" (အတု) နှင့် University of Oxford (အစစ်)။ "California University FCE" (အတု) စသဖြင့်)။

1. ကတိဝန်ခံချက်များ လွန်ကဲခြင်း - "စာမေးပွဲဖြေစရာမလို"၊ "လုပ်သက်အတွေ့အကြုံဖြင့် ဘွဲ့ရမည်"၊ "၆ လ အတွင်း ဒေါက်တာဘွဲ့" စသည့် မဖြစ်နိုင်သော ကတိများ ပေးနေသလား။ ပညာရေးဆိုတာ အချိန်နဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှု ပေးရစမြဲပါ။

1. ငွေကြေးအပေါ် အလွန်အာရုံစိုက်ခြင်း - သင်ရိုးညွှန်းတမ်း (Curriculum) ထက် ငွေသွင်းရမည့် နည်းလမ်းများ၊ Discount ပေးမည့် အကြောင်းများကိုသာ ဦးစားပေး ကြော်ငြာနေသလား။

1. ဆက်သွယ်ရန် လိပ်စာ - ရုံးခန်းလိပ်စာအစစ်အမှန် မရှိဘဲ၊ PO Box သို့မဟုတ် အွန်လိုင်း ဖောင်ဖြည့်ရန်သာ ပေးထားသလား။

 
အဆင့် (၂) - တည်နေရာ နိုင်ငံ၏ အစိုးရ ဝက်ဘ်ဆိုက်များတွင် စစ်ဆေးခြင်း (The Most Important Step)
တက္ကသိုလ်အစစ်မှန်သမျှ ၎င်းတို့ တည်ရှိရာနိုင်ငံ၏ အစိုးရ (ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန) က တရားဝင် စာရင်းသွင်း အသိအမှတ်ပြုထားရပါမယ်။ ဒါက အခိုင်မာဆုံး သက်သေပါပဲ။

• လှည့်ကွက် - လိမ်လည်သူတွေက "ကျွန်တော်တို့က UNESCO အသိအမှတ်ပြု"၊ "နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်း XYZ အသိအမှတ်ပြု" ဆိုပြီး ပြောတတ်ကြတယ်။ အဲ့ဒါတွေက အဓိက မဟုတ်ပါ၊ အစိုးရ အသိအမှတ်ပြုမှုကသာ အဓိကပါ။

 
ဘယ်လို စစ်ဆေးမလဲ?
ထိုကျောင်းက ဘယ်နိုင်ငံမှာ အခြေစိုက်တယ် ပြောလဲ။ ထိုနိုင်ငံ၏ တရားဝင် အစိုးရ ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ သွားရှာပါ။

• ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း (UK) လို့ ပြောလျှင်:

• UK အစိုးရ၏ တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် စစ်ဆေးပါ။

• Google Search: "check if a university is officially recognised UK government"

• Official Link: gov.uk/check-a-university-is-officially-recognised (ဒီစာရင်းထဲမှာ နာမည်မပါရင်၊ အဲ့ဒီကျောင်းက UK ဘွဲ့ပေးခွင့် မရှိပါဘူး။)

• အမေရိကန် (USA) လို့ ပြောလျှင်:

• US Department of Education (သို့မဟုတ်) CHEA (Council for Higher Education Accreditation) မှာ စစ်ဆေးရပါမယ်။

• Database of Accredited Postsecondary Institutions and Programs (DAPIP) မှာ ရှာပါ။

• Link: ope.ed.gov/dapip/

• သြစတြေးလျ (Australia) လို့ ပြောလျှင်:

• TEQSA (Tertiary Education Quality and Standards Agency) National Register မှာ စစ်ဆေးပါ။

• Link: teqsa.gov.au/national-register

• အခြားနိုင်ငံများ - Google တွင် "List of recognized universities in [Country Name] Ministry of Education" ဟု ရိုက်ရှာပြီး အစိုးရ ဝက်ဘ်ဆိုက် (.gov) ကို ရှာဖွေပါ။

အဆင့် (၃) - "အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Accreditation)" အတုများကို ဖော်ထုတ်ခြင်း
Diploma Mill တွေက သူတို့ကိုယ်သူတို့ ပြန်ပြီး အသိအမှတ်ပြုပေးမယ့် "အဖွဲ့အစည်းအတု (Fake Accreditation Bodies)" တွေ ထောင်ထားတတ်ကြတယ်။

• ဥပမာ - ကျောင်းဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ "Accredited by the International Commission for Higher Education (ICHE)" လို့ ရေးထားတယ် ဆိုပါစို့။

• စစ်ဆေးနည်း - အဲ့ဒီ ICHE ဆိုတဲ့ အဖွဲ့အစည်း နာမည်ကို Google မှာ သွားပြန်ရှာပါ။ အဲ့ဒီ အဖွဲ့အစည်းကရော တကယ်ရှိလား။ နိုင်ငံတကာက လက်ခံထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်း ဟုတ်ရဲ့လား။ ဒါမှမဟုတ် ကျောင်းအတုတွေ စုပေါင်းပြီး ထောင်ထားတဲ့ ဝက်ဘ်ဆိုက်တစ်ခုပဲလား ဆိုတာ စိစစ်ပါ။

• (မှတ်ချက် - တကယ့် အစစ်အမှန် Accreditation Body တွေဟာ သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံအစိုးရတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ထားလေ့ရှိပါတယ်။)

 
အဆင့် (၄) - ဒစ်ဂျစ်တယ် ခြေရာခံခြင်း (Digital Investigation Tools)
ကျောင်းက ဟန်ပြ သက်သက်လား ဆိုတာကို အောက်ပါ Tools တွေနဲ့ စစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။

1. Website Domain Age (ဝက်ဘ်ဆိုက် သက်တမ်း) စစ်ဆေးခြင်း:

• web site လိပ်စာနဲ့၊ ဆက်သွယ်ဖို့ ပေးထားတဲ့ e-mail တွေက ကိုယ်ပိုင် Domain ဟုတ်ရဲ့လား ကြည့်ပါ။

• သူတို့က "နှစ် ၁၀၀ သမိုင်းကြောင်းရှိသည်" လို့ ကြော်ငြာထားပြီး၊ ဝက်ဘ်ဆိုက်က လွန်ခဲ့တဲ့ ၆ လကမှ စတင် မှတ်ပုံတင်ထားတာ ဆိုရင် သေချာပေါက် လိမ်လည်မှုပါ။

• Tool: whois.domaintools.com သို့သွားပြီး ကျောင်း ဝက်ဘ်ဆိုက် လိပ်စာကို ရိုက်ထည့်ကြည့်ပါ။ "Creation Date" ကို ကြည့်ပါ။

1. Reverse Image Search (ပုံတူ ရှာဖွေခြင်း):

• ကျောင်းဝက်ဘ်ဆိုက်က ဆရာ/ဆရာမ တွေရဲ့ ဓာတ်ပုံတွေကို Right-Click နှိပ်၊ "Search image with Google" (သို့မဟုတ် TinEye.com) မှာ ရှာကြည့်ပါ။

• အကယ်၍ ထိုပုံများသည် Stock Photo ဝက်ဘ်ဆိုက်များမှ ပုံများ ဖြစ်နေခြင်း၊ သို့မဟုတ် အခြား အမည်မသိ ကုမ္ပဏီ ဝက်ဘ်ဆိုက်များတွင်ပါ သုံးထားသော ပုံများ ဖြစ်နေလျှင် ၎င်းတို့သည် ဆရာအတုများ ဖြစ်သည်။

1. Google Maps Street View:

• သူတို့ ပေးထားတဲ့ လိပ်စာကို Google Maps မှာ ရိုက်ထည့်ပြီး Street View နဲ့ ကြည့်ပါ။

• တက္ကသိုလ် Campus အကြီးကြီးလား။ ဒါမှမဟုတ် စာတိုက်သေတ္တာ ငှားတဲ့ ဆိုင်ခန်းလေးလား။ ဒါမှမဟုတ် လူမနေတဲ့ အဆောက်အဦး ပျက်ကြီးလား။

 
အဆင့် (၅) - နာမည်ပျက် စာရင်းများတွင် ရှာဖွေခြင်း (Blacklist Checks)
ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဒီလို တက္ကသိုလ်အတုတွေကို စောင့်ကြည့်ပြီး စာရင်းပြုစုနေတဲ့ နေရာတွေ ရှိပါတယ်။

• Wikipedia: Google တွင် "List of unaccredited institutions of higher education Wikipedia" ဟု ရိုက်ရှာကြည့်ပါ။ သင့်ကျောင်းနာမည် ပါနေမလား စစ်ပါ။

• ကြော်ငြာထားသော Page/Website ၏ Review များ: Facebook Page ၏ "Reviews" အပိုင်းကို ဖတ်ပါ။ Google တွင် "[School Name] scam" သို့မဟုတ် "[School Name] fake" ဟု ရိုက်ရှာပြီး ဖိုရမ်များ (Reddit, Quora) တွင် လူတွေ ဘာပြောနေကြလဲ ဖတ်ကြည့်ပါ။

---

အနှစ်ချုပ် (Summary Checklist)
တစ်စုံတစ်ယောက်က သင့်ကို နိုင်ငံတကာဘွဲ့တစ်ခု လာမိတ်ဆက်ရင် ဒီမေးခွန်း ၃ ခုကို အရင်ဆုံး ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေးပါ။

1. ဒီကျောင်းကို သူ့နိုင်ငံ အစိုးရက တရားဝင် စာရင်းသွင်းထားလား။ (အဆင့် ၂ ဖြင့် စစ်ပါ)

1. ဘွဲ့ရဖို့ ပေးဆပ်ရမယ့် အချိန်နဲ့ ကြိုးစားမှုက ယုတ္တိရှိရဲ့လား။ (လွယ်လွန်းနေသလား)

1. ဒီဘွဲ့ရရင် နောက်ဆက်တွဲ ပညာဆက်သင်ဖို့ (ဥပမာ - Master တက်ဖို့) တခြား တက္ကသိုလ်စစ်တွေက လက်ခံပါ့မလား။ (ဒီမေးခွန်းက အရေးအကြီးဆုံးပါ)။

ပညာရေးမှာ ဖြတ်လမ်းမရှိပါ။ အထူးသဖြင့် ငွေပေးလိုက်ရုံနဲ့ ရလာတဲ့ စာရွက်တစ်ရွက်ဟာ သင့်ဘဝအတွက် ဘာအာမခံချက်မှ ပေးနိုင်မှာ မဟုတ်ကြောင်း သတိပြုစေလိုပါတယ်။