မောင်သာအေး(အယူခံတရားလို) နှင့် ဘုရင်ဧကရာဇ် (တရားပြိုင်) [The Burma Law Journal, Volume 5 – 1926, pp.177-178]
++++++++++++++++++++++++++
အောက်မြန်မာပြည် မြေယာနှင့် အခွန်တော် အက်ဥပဒေ (၁၈၇၆ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ အက်ဥပဒေ အမှတ် ၂) နည်းဥပဒေ ၆၉ - တိရစ္ဆာန်စားကျက်မြေကို စားကျက်မြေအဖြစ်အသုံးပြုခြင်းမှအပ အခြားကိစ္စများအတွက် ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အသုံးပြုခြင်း။ အဆိုပါမြေနေရာကို နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ပြီး အခိုင်အမာတိုင်များစိုက်ထူထားကြောင်း တိကျခိုင်လုံသော သက်သေအထောက်အထား လိုအပ်သည်။
အောက်မြန်မာပြည် မြေယာနှင့် အခွန်တော် အက်ဥပဒေအရ ပြဋ္ဌာန်းထားသော နည်းဥပဒေ ၆၉ (ခ) အရ တရားစွဲဆိုမှုအားလုံးတွင်၊ တိရစ္ဆာန်စားကျက်မြေကို သတ်မှတ်ချထားပေးရုံသာမက အပြီးသတ် နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ဆိုလိုသည်မှာ နယ်နိမိတ်များကို အမြဲတမ်းစိုက်ထူထားသော တိုင်များ သို့မဟုတ် ထင်ရှားသော အမှတ်အသား တစ်ခုခုဖြင့် ရှင်းလင်းစွာ မှတ်သားထားကြောင်း သက်သေအထောက်အထား ရှိရမည်။
ဤကဲ့သို့သော အမှုများတွင် ကျင့်သုံးရမည့် မှန်ကန်သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းမှာ မြေစာရင်းအရာရှိအနေဖြင့် ၎င်း၏ တိုင်ကြားချက် သို့မဟုတ် အစီရင်ခံစာနှင့်အတူ အမှုတစ်ခုချင်းစီတွင် သက်ဆိုင်ရာ တိရစ္ဆာန်စားကျက်မြေ၏ နယ်နိမိတ်များ၊ နယ်နိမိတ် အမှတ်အသားများနှင့် စွပ်စွဲခံရသူ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်သည်ဟုဆိုသော စားကျက်မြေအတွင်းရှိ ဧရိယာတို့ကို ဖော်ပြထားသည့် မြေပုံကို တင်ပြရမည်ဖြစ်ပြီး၊ စားကျက်မြေကို သတ်မှတ်ချထားပေးကာ နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ပြီးဖြစ်ကြောင်းနှင့် စွပ်စွဲထားသော ကျူးကျော်မှုကို ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း တရားရုံးက သက်သေခံချက် ရယူရန် ဖြစ်သည်။ ဤအချက်များအားလုံးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ မြေစာရင်းအရာရှိနှင့် ကျေးရွာလူကြီးတို့၏ ထွက်ဆိုချက်များသည် အရေးပါမည်ဖြစ်သည်။
အမိန့်ဒီကရီ
၁၉၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်
လူအများအပြားဖြစ်သည့် ရွှေငယ်၊ သာအေး၊ သာရွေး၊ မောင်ဖေ၊ ဖိုးဘ နှင့် စံမင်း တို့အား မြေစာရင်းမြေတိုင်းစာရေး စိန်ငွေက တိရစ္ဆာန်စားကျက်မြေ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို စားကျက်မြေအဖြစ်အသုံးပြုခြင်းမှအပ အခြားကိစ္စများအတွက် အသုံးပြုမှုဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့အား အောက်မြန်မာပြည် မြေယာနှင့် အခွန်တော် အက်ဥပဒေအရ ပြဋ္ဌာန်းထားသော နည်းဥပဒေ ၆၉ အရ ပြစ်မှုကျူးလွန်ကြောင်း စီရင်ချက်ချကာ ငွေဒဏ် မြင့်မားစွာ ချမှတ်ခဲ့သည်။ အမှုတစ်ခုစီရှိ ထုချေချက်မှာ ၎င်းတို့ ဝင်ရောက်နေထိုင်သောမြေသည် စားကျက်မြေဖြစ်ကြောင်း မသိရှိခဲ့ဟု ဆိုသည်။
နည်းဥပဒေ ၆၉ အရ တရားစွဲဆိုမှုအားလုံးတွင်၊ စားကျက်မြေကို သတ်မှတ်ချထားပေးရုံသာမက အပြီးသတ် နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ဆိုလိုသည်မှာ စားကျက်မြေ၏ နယ်နိမိတ်များနှင့်ပတ်သက်၍ မှားယွင်းရန် အကြောင်းမရှိစေရေးအတွက် နယ်နိမိတ်များကို အမြဲတမ်းစိုက်ထူထားသော တိုင်များ သို့မဟုတ် ထင်ရှားသော အမှတ်အသား တစ်ခုခုဖြင့် ရှင်းလင်းစွာ မှတ်သားထားကြောင်း သက်သေအထောက်အထားရှိရန် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။
ယခုဖြစ်ပေါ်နေသော အမှုတွဲများတွင် စားကျက်မြေကို စနစ်တကျ နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ထားကြောင်း ပြသရန် သက်သေအထောက်အထားမရှိဘဲ၊ စက်ရှင်တရားသူကြီးက အဆိုပါ အမှုများကို ဤတရားရုံးသို့ အစီရင်ခံစာတင်ပြခဲ့ပြီး ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်မှုများနှင့် ပြစ်ဒဏ်များကို ပယ်ဖျက်ကာ အမှုသစ်ပြန်လည်စစ်ဆေးရန် အကြံပြုထားသည်။
အထက်ဖော်ပြပါ ချို့ယွင်းချက်၊ အမှုအရေအတွက်နှင့် ချမှတ်ထားသော ငွေဒဏ်များ၏ ပြင်းထန်မှုတို့ကြောင့် ဤလမ်းကြောင်း [ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်မှုများနှင့် ပြစ်ဒဏ်များကို ပယ်ဖျက်ကာ အမှုသစ်ပြန်လည်စစ်ဆေးရန် အကြံပြုခြင်း] သည် တရားမျှတမှုရှိသည်ဟု ကျွန်ုပ် ယူဆသည်။
ကျပ် ၅၀ မှ ကျပ် ၂၀၀ အထိ ရှိသော ပြင်းထန်သည့် ငွေဒဏ်များကို မည်သည့်အချက်အပေါ် အခြေခံထားကြောင်း ပြသရန် မှတ်တမ်းတွင် ဘာမျှမရှိပါ။ အကယ်၍ ဝင်ရောက်နေထိုင်သော ဧရိယာအပေါ် အခြေခံခဲ့ပါက၊ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများအား အဆိုပါအခြေခံဖြင့် အခွန်ကောက်ခံပြီးဖြစ်မည်ဟု ယူဆရသဖြင့် ၎င်းတို့ ဝင်ရောက်နေထိုင်ခဲ့သော မြေဧရိယာအတွက် နှစ်ကြိမ်ပေးဆောင်ရခြင်းသည် မတရားရာကျမည်ဟု ကျွန်ုပ် ထင်မြင်သောကြောင့် ထိုအခြေခံကို ကျင့်သုံးခြင်းသည် တရားမျှတမှုမရှိဟု ကျွန်ုပ် ယူဆသည်။
ဤကဲ့သို့သော အမှုများတွင် ကျင့်သုံးရမည့် မှန်ကန်သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းမှာ မြေစာရင်းအရာရှိအနေဖြင့် ၎င်း၏ တိုင်ကြားချက် သို့မဟုတ် အစီရင်ခံစာနှင့်အတူ အမှုတစ်ခုချင်းစီတွင် သက်ဆိုင်ရာ စားကျက်မြေ၏ နယ်နိမိတ်များ၊ နယ်နိမိတ် အမှတ်အသားများနှင့် စွပ်စွဲခံရသူ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်သည်ဟုဆိုသော စားကျက်မြေတွင်းရှိ ဧရိယာတို့ကို ဖော်ပြထားသည့် မြေပုံကို တင်ပြရမည်ဖြစ်ပြီး၊ စားကျက်မြေကို သတ်မှတ်ချထားပေးကာ နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ပြီးဖြစ်ကြောင်းနှင့် စွပ်စွဲထားသော ကျူးကျော်မှုကို ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း တရားရုံးက သက်သေခံချက် ရယူရန် ဖြစ်သည်။ ဤအချက်များအားလုံးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ မြေစာရင်းအရာရှိ၏ ထွက်ဆိုချက်သည် အရေးကြီးသကဲ့သို့ ကျေးရွာလူကြီး၏ ထွက်ဆိုချက်သည်လည်း အရေးပါမည်ဖြစ်သည်။
ဤအမှုများ၏ အခြေအနေအရ၊ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်မှုများနှင့် ပြစ်ဒဏ်များကို ကျွန်ုပ် ပယ်ဖျက်ပြီး စွပ်စွဲခံရသူများကို အမှုသစ်ပြန်လည်စစ်ဆေးရန် အမိန့်ချမှတ်သည်။ မည်သည့်ငွေဒဏ်ကိုမျှ ကောက်ခံထားခြင်းမရှိဘဲ၊ စွပ်စွဲခံရသူ မည်သူမျှ ငွေဒဏ်မဆောင်နိုင်၍ အကျဉ်းထောင်သို့ ပို့ဆောင်ခံရခြင်း မရှိသဖြင့် ငွေဒဏ်များ ပြန်လည်ပေးအပ်ရန် သို့မဟုတ် အကျဉ်းထောင်မှ လွှတ်ပေးရန် အမိန့်များ လိုအပ်မည်မဟုတ်ဟု ယူဆသော်လည်း၊ အကယ်၍ ငွေဒဏ်တစ်စုံတစ်ရာ ပေးဆောင်ခဲ့ပါက ၎င်းတို့ကို ပြန်လည်ပေးအပ်မည်ဖြစ်ပြီး စွပ်စွဲခံရသူ တစ်ဦးဦးကို အကျဉ်းထောင်သို့ ပို့ဆောင်ထားပါက ၎င်းတို့အား ဤအမှုများနှင့် သက်ဆိုင်သရွေ့ ချက်ချင်းလွှတ်ပေးမည်ဖြစ်သည်။
စွပ်စွဲခံရသူများ ချုပ်ဆိုထားသော ခံဝန်ကတိများကို ပယ်ဖျက်မည်ဖြစ်သည်။
